Periklis Gogas

Η πανάκεια της Πράσινης Ανάπτυξης. Μύθοι και ελληνική πραγματικότητα

2010-03-06T21:43:00.000+02:00

Τον τελευταίο χρόνο η ιδέα της πράσινης ανάπτυξης βρίσκεται έντονα στο προσκήνιο. Έγινε ευρύτερα γνωστή και οικείο άκουσμα για κάθε έλληνα και ελληνίδα κυρίως μέσω του προεκλογικού προγράμματος της τωρινής κυβέρνησης και των προγραμματικών της δηλώσεων με την ανάληψη της διακυβέρνησης της χώρας.

Πέραν όμως των πολιτικών τοποθετήσεων με τέτοιο προσανατολισμό, η πράσινη ανάπτυξη αποτελεί το θέμα πολλών συζητήσεων, διαβουλεύσεων, δημοσιεύσεων και –όπως πολύ πρόσφατα- συνεδρίων που πραγματοποιούνται στην χώρα μας με επιφανείς Έλληνες αλλά και ξένους ομιλητές. Ο καθένας για τους δικούς του λόγους προωθεί και ενστερνίζεται τις απόψεις αυτές. Ίσως μπορεί να θεωρηθεί και εκτός τόπου και χρόνου αυτός που δεν δέχεται a priori ότι η πράσινη ανάπτυξη πρέπει να είναι βασικός στόχος μιας σύγχρονης κοινωνίας και ιδιαίτερα της ελληνικής.

Τι είναι λοιπόν η πράσινη ανάπτυξη; Και αν είναι τόσο απαραίτητη και δίνει τόσες λύσεις στα αδιέξοδα της οικονομίας γενικότερα και ειδικότερα στα δομικά προβλήματα της ταλαιπωρημένης ελληνικής, γιατί χρειάζεται να την προωθούμε, να την διαφημίζουμε και να χρειάζεται εκπαίδευση και ενημέρωση για να την ενστερνιστεί ο έλληνας; Ακόμη περισσότερο, γιατί να χρειάζεται ιδιαίτερα κίνητρα πέραν των συνηθισμένων και θεσμοθετημένων ο επιχειρηματικός κόσμος για να αγκαλιάσει και αυτός με την ίδια ζέση και αισιοδοξία τις νέες αυτές μορφές ανάπτυξης;

Η απάντηση είναι φυσικά ότι η μορφή αυτή ανάπτυξης δεν είναι ακόμη, και δεν ξέρουμε αν θα γίνει ποτέ, το ίδιο οικονομικά αποδοτική όταν συγκρίνεται με τα καθιερωμένα μοντέλα. Φυσικά και όλοι μας θέλουμε καθαρότερο περιβάλλον, μείωση των ρύπων από την βιομηχανία και μικρότερη παρέμβαση του ανθρώπου στην φύση. Είναι αυτονόητο ότι ανάμεσα στην μη αναστρέψιμη υπερ-χρήση των παραγωγικών πόρων μας και στην επιλογή των ανανεώσιμων μορφών ενέργειας όλοι θα ταχθούμε υπέρ της δεύτερης. Όμως είναι εξίσου φρόνιμο και σοβαρό να έχουμε παράλληλα και πραγματικούς, υλοποιήσιμους και μη αντικρουόμενους στόχους.

Η ελληνική οικονομία περνάει μια από τις σοβαρότερες κρίσεις της στις τελευταίες δεκαετίες διότι δεν καταφέραμε να έχουμε βιώσιμη αειφόρο μακροχρόνια ανάπτυξη. Έχουμε τεθεί υπό την επιτήρηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης πράγμα που σημαίνει ότι κινδυνεύουμε να χάσουμε ως πολίτες πολλά κεκτημένα και κοινωνικές κατακτήσεις μας όπως τα όρια συνταξιοδότησης, το ύψος των συντάξεων, τις παροχές του δημόσιου τομέα, τις ασφαλιστικές καλύψεις μας, κλπ. Αυτό συμβαίνει γιατί δεν μπορέσαμε λόγω των γραφειοκρατικών, κοινωνικών και άλλων αγκυλώσεών μας να έχουμε πραγματική ανάπτυξη, οποιασδήποτε μορφής. Βρισκόμενοι τώρα σε αυτήν εξαιρετικά δύσκολη θέση χρειαζόμαστε την οικονομική μεγέθυνση άμεσα και επιτακτικά.

Δεν βρισκόμαστε στην προνομιακή θέση μιας οικονομίας όπως η Δανία, η Σουηδία ή η Νορβηγία, οι οποίες έχουν ξεπεράσει τα βασικά προβλήματά τους και βρίσκονται σε μια φάση σταθερής αναπτυξιακής πορείας στην οποία μπορούν να έχουν την πολυτέλεια να θυσιάσουν μέρος της για να μετασχηματίσουν την παραγωγική τους δραστηριότητα προς την κατεύθυνση της πράσινης ανάπτυξης. Το πρόβλημά στην χώρα μας δεν είναι η έλλειψη πράσινης ανάπτυξης αλλά η έλλειψη οποιασδήποτε ανάπτυξης. Το ζητούμενο για την χώρα μας στο άμεσο μέλλον είναι να ελαχιστοποιήσουμε τις πιθανές απώλειες της κοινωνικής ευημερίας με προγράμματα που θα αναζωογονήσουν τον παραγωγικό μηχανισμό άμεσα και αποτελεσματικά.

Δεν είναι καιρός για οικολογικά κίνητρα και δέσμευση παραγωγικών πόρων σε λιγότερα αποτελεσματικές βραχυπρόθεσμα παραγωγικές διαδικασίες. Ένα απλό παράδειγμα της σύγκρουσης των στόχων αυτών αποτελεί και η επιβολή των επιπρόσθετων «πράσινων» τελών στα αυτοκίνητα παλαιότερης τεχνολογίας. Αυτό το μέτρο καταδεικνύει μια καθαρά εισπρακτική φιλοσοφία η οποία επί πλέον είναι και αναποτελεσματική. Οι ιθύνοντες του υπουργείου ξεχνούν πως βρισκόμαστε σε μια περίοδο κρίσης η οποία αποτέλεσε το τελειωτικό χτύπημα για τα εισοδήματα των μισθωτών και των συνταξιούχων μετά από μια μακρά περίοδο λιτότητας και άδικης φορολόγησης αυτών των εισοδημάτων. Αποτελεί κίνητρο το «πράσινο» τέλος για την χρήση περισσότερο φιλικών προς το περιβάλλον αυτοκινήτων; φυσικά και όχι!

Ο συνταξιούχος που συντηρεί ένα αυτοκίνητο δεκαετίας (μάλιστα τα τέλη ξεκινούν από την πενταετία) δεν το κάνει κύριοι του υπουργείου γιατί αδιαφορεί για το περιβάλλον, αλλά διότι δεν έχει την οικονομική δυνατότητα για να αποκτήσει καλύτερο. Η επιβολή των δυσβάσταχτων τελών κυκλοφορίας δεν θα τον παρακινήσουν να το αντικαταστήσει με ένα νέο υβριδικό αυτοκίνητο αλλά θα τον ωθήσουν στην μη-χρήση του ή στην παράδοση των πινακίδων του στις αρμόδιες αρχές.

Το αποτέλεσμα είναι το εισπρακτικό αυτό μέτρο να έχει μειωμένο όφελος αν όχι αρνητικό για τα δημόσια ταμεία τα οποία φυσικά έχουν αυτή την περίοδο μεγάλη ανάγκη από ρευστότητα. Ίσως από εισπρακτική άποψη, αφού αυτό που θα έπρεπε να είναι βραχυπρόθεσμα το κύριο μέλημά μας σε αυτή την κρίσιμη φάση της οικονομίας μας, να είναι πιο αποτελεσματική η χρήση των αυτοκινήτων αυτών και όχι η αντικατάστασή τους από νεότερα ή ο παροπλισμός τους.

Με τον παροπλισμό δεν εισπράττονται ποτέ τα τέλη κυκλοφορίας («πράσινα» και μη-πράσινα) και με την αντικατάσταση τα έσοδα των δημόσιων ταμείων από τους φόρους κατανάλωσης στα καύσιμα θα μειωθούν καθώς οι παλαιάς τεχνολογίας κινητήρες τείνουν να καταναλώνουν σημαντικά περισσότερα καύσιμα στην χρήση τους. Βλέπουμε λοιπόν από αυτό το παράδειγμα πως χρειάζεται η κυβέρνηση να διαχωρίσει τους στόχους της σε άμεσους και άλλους περισσότερο μεσοπρόθεσμους δίνοντας προτεραιότητες στα σχετικά μέτρα.

Η περιβαλλοντική ευαισθησία είναι θεμιτή και απαραίτητη για μια σύγχρονη κοινωνία και σε αυτό η κυβέρνηση θα βρει τους πολίτες στο πλευρό της αρκεί πρώτα να έχουν λυθεί ή να έχουν πάρει τον δρόμο της οριστικής διευθέτησης τα σημαντικά δημοσιοοικονομικά προβλήματα που απειλούν άμεσα την ποιότητα ζωής πολλών κοινωνικών ομάδων και ιδιαίτερα αυτή των μισθωτών και των συνταξιούχων.
Περικλής Γκόγκας
Λέκτορας Οικονομικής Ανάλυσης και Διεθνών ΟικονομικώνΤμήμα Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων και Ανάπτυξης
Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

Η ΚΡΙΣΗ ΤΩΝ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΩΝ ΔΑΝΕΙΩΝ, Η ΚΡΙΣΗ ΠΟΥ ΠΕΡΑΣΕ Ή Η ΚΡΙΣΗ ΠΟΥ ΕΡΧΕΤΑΙ;

2007-12-02T22:47:00.000+02:00

Oι πρόσφατες χρηματιστηριακές αναταράξεις και η ξαφνική κρίση ρευστότητας της διεθνούς οικονομίας εγείρoυν ένα σοβαρό ερώτημα. Πώς μπορεί η κρίση της αγοράς των ενυπόθηκων στεγαστικών δανείων υψηλού ρίσκου των ΗΠΑ να μεταδίδεται με αστραπιαία ταχύτητα στο σύνολο των χρηματιστηρίων και να συγκλονίζει την παγκόσμια οικονομία. Ή να το πούμε χρησιμοποιώντας οικονομικούς όρους πως είναι δυνατόν ο συστηματικός κίνδυνος των διεθνών χρηματαγορών να αυξάνεται τα τελευταία χρόνια αντί να μειώνεται. Η αναζήτηση των αιτίων μοιραία θα επικεντρωθεί στην χρηματοοικονομική παγκοσμιοποίηση και στις σύγχρονες μορφές τραπεζικών διεργασιών ιδιαίτερα δε στο φαινόμενο της τιτλοποίησης και στον τρόπο διαμεσολάβησης των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων το τελευταίο χρονικό διάστημα.

H κύρια διαφοροποίηση λοιπόν σχετίζεται με τον τρόπο λογιστικής μεταχείρισης των στεγαστικών δανείων. Στο παρελθόν τα ποσά των στεγαστικών δανείων που χορηγούσαν οι τράπεζες τα διατηρούσαν στο ενεργητικό τους και έτσι κατείχαν τον πιστωτικό κίνδυνο καθώς και τον κίνδυνο ρευστότητας. Την δεκαετία του 1990 όμως όπου το φαινόμενο της τιτλοποίησης άρχισε να διογκώνεται οι τράπεζες σταμάτησαν να διατηρούν αυτά τα στοιχεία του ενεργητικού τους στα βιβλία τους και άρχισαν να τα διαθέτουν ως δομημένα προϊόντα τόσο στις εγχώριες όσο και στις διεθνείς αγορές. Κατ’ αυτόν τον τρόπο η τιτλοποίηση των στοιχείων του ενεργητικού μετατρέπει ορισμένα παραδοσιακά μη διαπραγματεύσιμα στοιχεία όπως τα στεγαστικά δάνεια σε διαπραγματεύσιμες ομολογίες. Ετσι το μοντέλο της χρηματοοικονομικής διαχείρισης καταρχήν πολλαπλασίασε και στην συνέχεια διέσπειρε τον κίνδυνο σε άλλους χρηματοπιστωτικούς φορείς. Το αξιοσημείωτο είναι ότι με αυτό τον τρόπο υποτείθετο ότι θα μειωνόταν ο συστηματικός κίνδυνος μια και ο κίνδυνος βγαίνει από τους τραπεζικούς ισολογισμούς και διασπείρεται σε μεγάλο αριθμό επενδυτών και αγορών. Το περασμένο καλοκαίρι όμως έδειξε ότι ο συστηματικός κίνδυνος για τις χρηματαγορές έχει μεγαλώσει σε τέτοιο σημείο έτσι ώστε σήμερα να μιλάμε για κρίση. Για να απαντήσουμε στο ερώτημα αν η κρίση ξεπεράστηκε ή το χρηματιστηριακό μέλλον επιφυλάσσει εκπλήξεις πρέπει να κατανοήσουμε τον τρόπο λειτουργίας της συγκεκριμένης αγοράς.

Τον τελευταίο καιρό οι διαδικασίες δανειοδοτήσεων έχουν γίνει αρκετά συνοπτικές και χαρακτηρίζονται από ανεπαρκής επαληθεύσεις της ικανότητας του δανειζόμενου να αποπληρώσει το δάνειο, περιορισμένη συμμετοχή του δικαιούχου, περιόδους αποπληρωμής με αρνητικές τοκοχρεολυτικές δόσεις και τέλος διάρθρωση επιτοκίων που κάνουν εξαιρετικά δύσκολο τον υπολογισμό της συνολικής επιβάρυνσης. Πρέπει να σημειωθεί ότι τον τελευταίο καιρό βλέπουμε παρόμοιες τραπεζικές πρακτικές που υπήρχαν με τα στεγαστικά δάνεια υψηλού κινδύνου να εφαρμόζονται σε μεγάλο μέρος της στεγαστικής και της εταιρικής πίστης. Μετά τα παραπάνω το ερώτημα που προκύπτει είναι για ποιο λόγο υιοθετούνται αυτές οι πρακτικές εφόσον είναι πιθανόν να έχουν επισφαλή αποτελέσματα. Διότι η προαναφερόμενη διαδικασία τιτλοποίησης σημαίνει ότι οι τράπεζες δεν διατηρούν τον πιστωτικό κίνδυνο και επιπλέον αντλούν κέρδη από τις συναλλαγές και από τα έσοδα από τις τραπεζικές διεργασίες και έτσι δεν ενδιαφέρονται για την ποιότητα των δανείων. Από την άλλη μεριά η τιτλιοποίηση των δανείων και των υπόλοιπων στοιχείων του ενεργητικού προκαλεί έντονο ενδιαφέρον και ισχυρή ζήτηση από την πλευρά των θεσμικών επενδυτών και των ταμείων. Έτσι τα προϊόντα αυτά αλλάζουν πολλές φορές χέρια χωρίς να ενδιαφέρεται κανείς ιδιαίτερα για το αναλαμβανόμενο ρίσκο. Για τον λόγο αυτό πήραν την ονομασία ‘τοξικά απόβλητα’. Με αυτό τον τρόπο γίνεται εξαιρετικά πιο δύσκολη η δουλειά των φορέων αξιολόγησης του κινδύνου όπου σε πολλές περιπτώσεις ή δεν αξιολογούν καθόλου τον κίνδυνο από την κατοχή τέτοιων προϊόντων διότι δεν μπορούν να τα εντοπίσουν στον ισολογισμό ή σε πολλές περιπτώσεις έχουν δυσκολία να εντοπίσουν τον τελικό αποδέκτη. Το αποτέλεσμα είναι ο τελικός επενδυτής να έχει μια ολοκληρωτική αδυναμία να εκτιμήσει το κίνδυνο και να τιμολογήσει το εξαιρετικά πολύπλοκο χρηματοοικονομικό προϊόν. Το γεγονός αυτό δημιουργεί μια γενικότερη κρίση αξιοπιστίας μια και στις τραπεζικές πράξεις κανένας δεν μπορεί να εμπιστευθεί τον συμβαλλόμενο.

Στην αναφερόμενη κρίση αντιλαμβάνεται κανείς ότι το πρόβλημα δεν αφορά μόνο την ρευστότητα αλλά είναι κυρίως ένα πρόβλημα της ικανότητας της τράπεζας να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της. Σήμερα είναι γεγονός ότι υπάρχουν εκατοντάδες ή χιλιάδες νοικοκυριά τα οποία δεν μπορούν να εξυπηρετήσουν τα δάνεια τους και παράλληλα το ποσοστό των κατασχέσεων συνεχώς αυξάνεται. Η αδυναμία εξυπηρέτησης κάποια στιγμή θα προκαλέσει τεράστιες ζημίες στις τράπεζες και κατά συνέπεια υπάρχει μια κρίση φερεγγυότητας και κρίση πιστότητας. Και για αυτό τον λόγο η κρίση των στεγαστικών δανείων δεν έχει σχέση με την κατάσταση της κρίσης του 1998 όταν κατέρρευσε το Long Term Capital Management. Σε δεύτερο χρόνο η πιστωτική κρίση φέρνει στην επιφάνεια την μεγάλη κρίση ρευστότητας αφού οι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί έχουν αδυναμία να αντιστοιχούν στοιχεία του ενεργητικού και του παθητικού.

Τον τελευταίο καιρό τα οικονομικά έντυπα όπως π.χ. ο Economist, Financial Times αναδεικνύουν και μια άλλη πλευρά της αναταραχής. Η πλευρά αυτή σχετίζεται με την αύξηση της αβεβαιότητας και το κλίμα δυσπιστίας. Όπως ήδη σημειώθηκε ο βασικός λόγος της πιστωτικής και χρηματιστηριακής κρίσης προέρχεται και από το γεγονός της απροσδιοριστίας και της αβεβαιότητας και αυτό διαφοροποιείται από τον συνήθη κίνδυνο που μπορεί να μετρηθεί και να κοστολογηθεί. Όταν τα ενδεχόμενα είναι γνωστά τότε μπορεί κανείς να αντιστοιχήσει πιθανότητες σε οποιοδήποτε κίνδυνο, στην προκειμένη περίπτωση δεν μπορούν να έχουμε ενδεχόμενα για δύο λόγους: Kατ’αρχήν υπάρχει μια τεράστια αβεβαιότητα για το μέγεθος των απωλειών- ζημιών των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Δεύτερον, είναι εξαιρετικά δύσκολο να εντοπισθεί ποιος είναι ο τελικός κάτοχος αυτών των δομημένων προϊόντων. Πολλοί παρομοιάζουν την κατάσταση σε περίπατο πάνω σε ναρκοπέδιο. Αν στα παραπάνω προσθέσουμε την πλεονεξία των επενδυτών για γρήγορα και μεγάλα κέρδη τον υψηλό δείκτη δανεισμού των νομικών και φυσικών προσώπων αλλά και τις αδυναμίες διαχείρισης του κινδύνου τότε εξηγείται η κατάσταση που δημιουργήθηκε το περασμένο καλοκαίρι.

Στο σημείο αυτό πρέπει να γίνει αναφορά στην ελληνική οικονομία και να αναφερθεί ότι η μοναδική περίπτωση στην οποία θα μπορούσε να υπάρξει αύξηση των αθετήσεων σε τέτοιου είδους δάνεια θα ήταν η πτώση των τιμών στην κτηματαγορά κάτι που θα μείωνε τις τιμές των εξασφαλίσεων. Ακόμα και στην περίπτωση που δεν υπάρξει αύξηση των αθετήσεων σε τέτοιου είδους δάνεια, θα πρέπει τα ελληνικά πιστωτικά ιδρύματα να είναι ιδιαίτερα προσεκτικά στα έμμεσα ανοίγματα σε τέτοια δάνεια, μέσω των επενδύσεων σε δομημένα προϊόντα ή σε πολύπλοκα παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα.

Η ανησυχία για το ενδεχόμενο διόγκωσης της κρίσης προέρχεται έκτος των άλλων και από τον τρόπο με τον οποίο χειρίσθηκαν το πρόβλημα οι κεντρικές τράπεζες των Η.Π.Α και της Ε.Ε. μια και διαδραμάτισαν ένα ρόλο στον οποίο ασκήθηκε ιδιαίτερη κριτική. Με την τρέχουσα τραπεζική εποπτεία οι εμπορικές και οι επενδυτικές τράπεζες μπορούν να αποφεύγουν τις κεφαλαιακές δεσμεύσεις και τέλος να επιβραβεύονται από τον δανειστή της ύστατης προσφυγής, την κεντρική τράπεζα για την συμπεριφορά τους. Με άλλα λόγια οι τράπεζες διαφεύγουν τις κυρώσεις της εποπτείας και παράλληλα στηρίζονται στο γεγονός ότι στο τέλος θα διασωθούν από τον δανειστή της ύστατης προσφυγής. Με αυτό τον τρόπο αποφεύγουν τις ελάχιστες κεφαλαιακές δεσμεύσεις της συμφωνίας Βασιλείας ΙΙ για τα ανάλογα στοιχεία του ισολογισμού αυξάνοντας την αποδοτικότητα των ιδίων κεφαλαίων. Επιπλέον το πλαίσιο εποπτείας επέτρεψε σε πολλές τράπεζες να δανείσουν τις θυγατρικές τους εταιρείες που έπαιξαν τον ρόλο του διαμεσολαβητή. Για παράδειγμα μόνο ο τραπεζικός όμιλος Citigroup εκτιμάται ότι κατέχει ένα σημαντικό ποσοστό του συνόλου των δομημένων σχημάτων. Οι αρχικές εκτιμήσεις έκαναν λόγο για 45 δις δολ γρήγορα αποδείχθηκε ότι αυτό το ποσό αποτελεί μια υποεκτίμηση του πραγματικού αν υπολογισθούν και οι πράξεις των θυγατρικών, ενώ για το τρίτο τετράμηνο του 2007 στο αρχικό ποσό προστέθηκαν προβλέψεις για άλλα 8-11 δις δολ. Η σωστή λύση σε αυτή την περίπτωση είναι να επιβληθεί στις τράπεζες να αναλάβουν τις ζημίες απ’ αυτά τα προϊόντα και να τα περικλείουν στους ισολογισμούς τους έχοντας παράλληλα τα ανάλογα κεφαλαιακά αποθέματα. Με αυτό τον τρόπο θα συμμορφώνονταν και θα αποφεύγονταν παρόμοιες καταστάσεις στο μέλλον αλλά θα απορροφούσε και η αγορά τις αναταράξεις πιο γρήγορα

Λαμβάνοντας υπόψη την προηγούμενη ανάλυση γίνεται αντιληπτό ότι η πιστωτική και η κρίση ρευστότητας της αμερικανικής οικονομίας μπορεί να επιδεινωθεί στο άμεσο μέλλον και να πυροδοτήσει μια γενικότερη κρίση σε συνδυασμό με την παρατεταμένη κρίση της κτηματαγοράς στις ΗΠΑ αλλά και την άνοδο των επιτοκίων. Εκτός από την κρίση στα ενυπόθηκα δάνεια υψηλού κινδύνου η κρίση μπορεί να προκληθεί και σε άλλες κατηγορίες στεγαστικών δανείων καθώς και στα καταναλωτικά δάνεια ή στα εταιρικά ομόλογα υψηλού κινδύνου. Δεδομένου ότι τα
κεφαλαιακά αποθέματα των τραπεζών είναι περιορισμένα και οι δυνατότητες για επιπλέον τιτλοποιήσεις σημαντικά περιορισμένες ενώ ακόμα και η Fed δεν έχει την ικανότητα να καλύψει όλη την απαιτούμενη ρευστότητα τα προβλήματα ρευστότητας θα περάσουν στην αγορά χρήματος. Το σημαντικότερο όμως είναι ότι στην διατραπεζική αγορά ο αντισυμβαλλόμενος θα ανησυχεί για την ικανότητα εκπλήρωσης των υποχρεώσεων (counterparty risk ) σ’ όλο αυτό το περιβάλλον δεν μπορεί να μην επηρεαστεί και η αγορά μετοχών. Η παραπάνω κατάσταση δημιουργεί τις προϋποθέσεις για μια γενικότερη πιστωτική κρίση. Η εισαγωγή των διαφόρων χρηματοοικονομικών καινοτομιών και η διαδικασία τιτλοποίησης του ενεργητικού καθιστά τις τράπεζες περισσότερο τρωτές σε διαταραχές του συστήματος. Αρα τι πρέπει να γίνει σε επίπεδο εποπτείας αλλά και σε επίπεδο κανονισμών έτσι ώστε να αποφευχθεί μια παγκοσμιοποίηση της κρίσης. Θα πρέπει να ανατρέψουμε τις τάσεις παγκοσμιοποίησης ή να περιορίσουμε την τιτλοποίηση και την διαμεσολάβηση; Το τζίνι της χρηματοπιστωτικής απελευθέρωσης είναι πλέον έξω από το μπουκάλι και θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο αλλά και ανεπιθύμητο να ανατρέψουμε αυτή την διαδικασία η οποία στο τέλος της ημέρας έχει δημιουργήσει και πολλά οφέλη. Προκειμένου όμως να αποφευχθούν οι αρνητικές παράπλευρες συνέπειες μια σειρά μέτρων πρέπει να ληφθεί. Κατ αρχήν υπάρχει μια κοινή απαίτηση για περισσότερη και καλύτερη πληροφόρηση σχετική με τα περίπλοκα δομημένα προϊόντα και τα δομημένα επενδυτικά σχήματα καθώς και αποσαφήνιση του ιδιοκτησιακού καθεστώτος σε κάθε στάδιο. Τέτοια προϊόντα είναι καλύτερα να διαπραγματεύονται σε οργανωμένες αγορές και με συγκεκριμένες διαδικασίες προσδιορισμού των τιμών. H καλύτερη εποπτεία των χρηματοοικονομικών φορέων πρέπει να συνοδευτεί και με επέκταση της εποπτείας σε φορείς που μέχρι τώρα δεν εποπτεύονταν αλλά αποτελούσαν ουσιαστικούς διαπραγματευτές και κατόχους τέτοιων προϊόντων.

Στην συνέχεια απαιτείται μια επαναθεώρηση του ρόλου των οργανισμών ταξινόμησης έτσι ώστε η ρύθμιση να συμβαδίζει παράλληλα με την εξασφάλιση του ανταγωνισμού. Μετά από όλα αυτά η αξιοπιστία των μεγάλων χρηματοπιστωτικών οργανισμών έχουν δεχθεί σοβαρό πλήγμα από το σκάσιμο της ‘φούσκας’ των στεγαστικών δανείων. Απαιτείται μετάβαση από ένα χαλαρό σύστημα ρύθμισης και εποπτείας της διακίνησης των στοιχείων εκτός ισολογισμού σε ένα πιο αυστηρό. Ηδη σύμφωνα με την Fed το 40% των τραπεζών στις ΗΠΑ από τον περασμένο Ιούλιο έχουν δυσκολέψει τις διαδικασίες δανειοδότησης. Ο κίνδυνος ρευστότητας αλλά και ο πιστωτικός κίνδυνος πρέπει να ποσοτικοποιείται κατάλληλα. Δεν πρέπει να μας διαφεύγει οι περισσότερες κρίσεις έχουν ενεργοποιηθεί από προβλήματα ρευστότητας και της λανθασμένης χρονικής διάρθρωσης. Το παράδειγμα της Enron προέκυψε κατ’ αρχήν από τα προβλήματα ρευστότητας τα οποία όταν κλήθηκαν πλεόν οι εποπτικές αρχές να τα εντοπίσουν ήταν ήδη πολύ αργά.

Οι ζημιές αλλά και οι προβλέψεις των τραπεζών το επόμενο εξάμηνο αναμένεται να πολλαπλασιαστούν και το πρόβλημα με τα δομημένα επενδυτικά σχήματα αναμένεται να γίνει πολύ μεγαλύτερο σε σχέση με αυτό που ήταν λίγους μήνες νωρίτερα. Όσο πιο γρήγορα καταγράψουν και αποδεχτούν τις ζημίες τους οι τράπεζες τόσο πιο γρήγορα η αγορά α ξαναβρεί την ισορροπία της.

ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΧΙΟΝΗΣ
ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΤΟ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ

2007-09-18T00:56:00.000+02:00

GREEK AND ENGLISH FONTS IN SCIENTIFIC WORD

1. ON TOP OF THE TEX FILE:

documentclass{book}
usepackage[greek,english]{babel}
usepackage[iso-8859-7]{inputenc}

%TCIDATA{OutputFilter=LATEX.DLL}

input{tcilatex}
begin{document}

2. INSIDE THE DOCUMENT IN SW TO CHANGE LANGUAGE:

selectlanguage{greek}
selectlanguage{english}

To use the commands with SW easier you should create macros:

Insert -> Typeset Objects -> Tex Field -> copy-paste in the open window the first command (Greek)
Check the "Encapsulated" box, in the "Name" field use some word to identify the tag like "GR" click OK.
A gray tag [GR] was created.
Do the same to create the [EN] tag for English fonts.
Every time you want to change language:

Change your keyboard to Greek (usually by pressing alt+shift).
place the appropriate tag before the change.

To make it easier to use the [GR], [EN] tags:

Highlight the [GR] tag.
In the "Fragments" toolbar press the "save fragment" button and give a name to it e.g. "GREEK".
Do the same with the [EN] tag.

Now every time you want to switch languages you just select the fragments you saved from the drop-down
menu of the fragments toolbar.

3. SELECT GREEK

In "Typeset" -> "Expert Settings" -> "PDF Format Settings" -> "Add modify" -> "Character Set"
select "Greek"

4. INSTALL MIKTEX

Download from:

http://prdownloads.sourceforge.net/miktex/setup-2.6.2742.exe?download

5. SW AND MIKTEX

Then instruct SW to compile pdf using Miktex instead of the default TrueTex.
To do this you go to:

Typeset -> Expert Settings -> PDF Format Settings -> Add Modify -> In the "Executable Filename" ->
browse and select the executable pdflatex.exe included in Miktex. The path in my computer is at:

C:/Program Files/MiKTeX 2.6/miktex/bin/pdflatex.exe

Click OK.

6. USE PACKAGE TCILATEX.TEX

Then in compilation SW will ask for the routine tcilatex.tex. In order Miktex to run this you need
to find the file from SW's installation -use search- or usually it is in this path:

swp50TCITeXTeXLaTeXSWmacrostcilatex.tex

Copy the file and paste it in the directory in Miktex:

C:Documents and SettingsAll UsersApplication DataMiKTeX2.6texlatex

(if the folder latex does'nt exist, create it)

7. REFRESH MIKTEX

Finally you run the "Settings" from Miktex's program group and press the "Refresh FNDB"
button so that all the changes made in Miktex are taken into account by it.

--
Periklis Gogas
Department of International Economic
Relations and Development
Democritus University of Thrace
perrygogas@gmail.com

2007-06-04T21:00:00.000+03:00

ΟΜΟΛΟΓΑ – BONDS

Το ομόλογο είναι απλά ένα δάνειο.
Τα ομόλογα αποτελούν ένα εργαλείο άντλησης κεφαλαίων από:

o το δημόσιο τομέα για κάλυψη των ελλειμμάτων του.
o μεγάλες επιχειρήσεις για χρηματοδότηση των επενδυτικών τους προγραμμάτων.

Τα ομόλογα τα αγοράζουν:

o Ιδιώτες

o Τράπεζες

o Εταιρίες επενδύσεων χαρτοφυλακίου

o Ασφαλιστικά ταμεία

o Κερδοσκόποι.

Τα ομόλογα αποτελούν χρεόγραφα με τα οποία ο δανειζόμενος «ομολογεί» το χρέος του προς τον δανειστή.

Έτσι αν το κράτος θέλει να δανειστεί €100 για 10 χρόνια από το επενδυτικό κοινό, εκδίδει ένα ομόλογο ονομαστικής αξίας €100 και 10ετούς διάρκειας το οποίο αγοράζουν οι επενδυτές.

Κάθε χρόνο το κράτος θα πληρώνει τόκους στον κάτοχο του ομολόγου που συνήθως ονομάζονται «κουπόνια».

Στο τέλος της 10ετίας ο επενδυτής θα έχει κερδίσει τα κουπόνια (τόκους) 10 ετών και με την λήξη θα πληρωθεί την ονομαστική αξία του ομολόγου, το κεφάλαιο δηλαδή που επένδυσε στην αρχή.

Ο δανειζόμενος ονομάζεται «εκδότης» του ομολόγου.

Ο εκδότης συνήθως συμφωνεί με κάποια τράπεζα ή άλλο χρηματοδοτικό οργανισμό να αναλάβει την μελέτη, έκδοση και διάθεση στην αγορά των ομολόγων του, αντί φυσικά μιας προμήθειας.

Η τράπεζα ή χρηματοδοτικός οργανισμός που αναλαμβάνει αυτή την έκδοση ονομάζεται «ανάδοχος».

Ο ανάδοχος είναι αυτός που θα πληρώσει τα €100 στον εκδότη κατά την έκδοση των ομολόγων – αυτό που ονομάζεται στην «πρωτογενή αγορά».

Έπειτα ο ανάδοχος θα προωθήσει τα ομόλογα αυτά στο επενδυτικό κοινό στην λεγόμενη «δευτερογενή αγορά».

Διακρίνονται σε:
Ομόλογα σταθερού εισοδήματος, στα οποία το επιτόκιο και φυσικά ο τόκος που θα πάρει ο επενδυτής-κάτοχος του ομολόγου είναι σταθερά μέχρι την λήξη του ομολόγου.
Oμόλογα κυμαινόμενου εισοδήματος, όπου μόνο το επιτόκιο του πρώτου έτους είναι γνωστό, ενώ τα επιτόκια των επόμενων ετών καθορίζονται από τις δυνάμεις της προσφοράς και της ζήτησης στην χρηματαγορά.

ΔΟΜΗΜΕΝΑ ΟΜΟΛΟΓΑ – STRUCTURED BONDS

Τα «δομημένα ομόλογα» αποτελούν μια ειδική παραλλαγή των ομολόγων κυμαινόμενου εισοδήματος.

Είναι κατασκευασμένα –δομημένα- έτσι ώστε οι κάτοχοί τους να μην χάνουν χρήματα.

Το κεφάλαιο των δομημένων ομολόγων είναι εγγυημένο στην λήξη τους.

Μόνο οι αποδόσεις τους, οι τόκοι, είναι κυμαινόμενες και εξαρτώνται από την αγορά και την συγκεκριμένη δομή κάθε τέτοιου ομολόγου.
Τα δομημένα ομόλογα περιέχουν κίνδυνο όπως και όλα τα ομόλογα:
Πιστωτικό κίνδυνο από τον εκδότη τους, αν δηλαδή ο εκδότης αδυνατεί στο μέλλον να πληρώσει τα κουπόνια ή/και την ονομαστική αξία. Παρέχουν όμως μικρότερο κίνδυνο από ότι οι μετοχές, καθώς η πληρωμή των κουπονιών προηγείται της διανομής μερισμάτων και σε περίπτωση πτώχευσης οι κάτοχοι των ομολόγων προηγούνται των μετόχων σε περίπτωση εκκαθάρισης.
Κίνδυνο αγοράς, που σημαίνει μείωση της αξίας στην οποία πωλείται το ομόλογο -στην δευτερογενή αγορά πάντα- λόγω αύξησης των επιτοκίων της αγοράς.

Είναι υβριδικά χρηματοοικονομικά προϊόντα, δηλαδή συνδυάζουν στοιχεία άλλων προϊόντων:
Συνδυάζουν στοιχεία ομολόγων καιΣτοιχεία «παραγώγων χρηματοοικονομικών προϊόντων» (δικαιώματα προαίρεσης.

Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα (financial derivatives), είναι διμερείς συμβάσεις, η αξία των οποίων εξαρτάται από την αξία ενός άλλου χρηματοοικονομικού προϊόντος που ονομάζεται «υποκείμενο» προϊόν.
Παράδειγμα: μια σύμβαση στην οποία συμφωνούμε ότι θα σου πληρώσω €10 αν την επόμενη Δευτέρα η ισοτιμία USD/EUR είναι μεγαλύτερη από 1.35 δολάρια ανά ευρώ, είναι ένα παράγωγο γιατί η αξία της εξαρτάται από την εξέλιξη της ισοτιμίας USD/EUR.

Υποθετικό Παράδειγμα δομημένου ομόλογου:

Το ελληνικό δημόσιο εκδίδει ένα δομημένο ομόλογο με τα εξής χαρακτηριστικά:

Ονομαστική αξία: €100,000,000.00
Ημερομηνία έκδοσης: 1/7/2007
Ημερομηνία λήξης: 1/7/2017
Επιτόκιο:
στα 2 πρώτα έτη 1/7/2008 και 1/7/2009, 8%
για τα επόμενα έτη:
5% αν ο δείκτης FTSE/ASE 20 παρουσίασε ετήσια μείωση
1% σε κάθε άλλη περίπτωση

Πραγματικά Παραδείγματα δομημένων ομολόγων:

17 June 2003
2003-2013 10 Year First to Default Credit Linked Notes Series no 61
Amount issued: Euro 15,000,000.

As of 17 June 2003, the notes will bear interest on the nominal value at a rate of 6-month Euribor plus 1 per cent, payable on 17 December and 17 June of each year starting from 17 December 2003.

If any Credit Event (as defined below) should occur in relation to Morgan Stanley & Co. International Limited and Quarzo CL1 S.r.l. or their successors, or in relation to early redemption of the Quarzo CL1 S.r.l. Euro 350,000,000 Asset Backed Notes due 2013, the Notes will be redeemed in advance under the terms and conditions set out in the Pricing Supplement. The following represent Credit Events: (i) bankruptcy, (ii) failure to pay, (iii) obligation acceleration, (iv) repudiation/moratorium, (v) restructuring as defined in the1999 ISDA Credit Derivatives Definitions published by the International Swaps and Derivatives Association.

ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΟΙ ΟΡΟΙ

30 November 2006
2006-2012 Inflation Linked Note a 6 anni III
Amount issued: Euro 160,000,000.

From the issue date the Notes will bear interest on their nominal value at a rate equal to 4.25 per cent per annum for year 1.

From year 2 until year 6 the Issuer will pay an annual coupon equal to 135 per cent, if positive, of the annual performance of European Inflation Index (unrevised), excluding the tobacco component, with a minimum of 1 per cent per annum. The Issue will be placed by: Banca di Roma S.p.A. - Viale U. Tupini, 180 - 00144 Rome, Banco di Sicilia S.p.A. - Via Generale Magliocco,1 - 90141 Palermo, Bipop-Carire S.p.A. - Via Leonardo da Vinci,74 - 25122 Brescia

ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΟΙ ΟΡΟΙ

30 April 2007
Issue of Euro 12,717,000 EUR/USD Digital Coupon Notes due 2012 Series no. 184
Amount issued: Euro 12,717,000.

From the date of issue until year 1, the Notes will bear gross interest on their nominal value at a rate equal to 3.00% per annum.

The interest will be paid on 30 April 2008.

On 30 April of each year starting from 30 April 2009 to 30 April 2012, the Issuer will pay the Investor a gross annual coupon based on the performance of the EUR/USD exchange rates.

ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΟΙ ΟΡΟΙ

Back to www.perrygogas.com

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΕΣΧΗ ΦΙΛΩΝ MG

2007-05-13T23:33:00.000+03:00

http://www.mg-club.gr

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ

Αγαπητοί φίλοι, κάτοχοι, πρώην κάτοχοι, ή απλά φίλοι της MG και της αυτοκίνησης, η αγαπημένη μας αυτοκινητοβιομηχανία από το 1924 με τους Morris και Kimber έως και σήμερα έχει ξεχωριστή παρουσία και έχει προσφέρει σημαντικά στον χώρο του σπορ και αγωνιστικού αυτοκινήτου εφαρμόζοντας στην πράξη το διακριτικό της εταιρίας "sports cars forever".

Η ΛΕΣΧΗ

Δημιουργήσαμε την Ελληνική Λέσχη Φίλων της MG (MG Club of Greece) ώστε να φέρει σε επαφή μεταξύ τους σε μια ενθουσιώδη και δημιουργική συνεργασία με κέφι και μεράκι τα μέλη της σε όλη την Ελλάδα αλλά και το εξωτερικό, μέσω των σχέσεών μας με το διεθνές δίκτυο λεσχών της MG.

FORUM

Γίνετε μέλη στις δημόσιες συζητήσεις μας (forum) όπου μοιραζόμαστε τα νέα, τις ερωτήσεις και τους προβληματισμούς μας για το αυτοκίνητο και ότι άλλο μας απασχολεί! εκεί θα βρείτε πληροφορίες για τις συναντήσεις και εκδρομές μας σε όλη την Ελλάδα, για εκδηλώσεις και events όπου συμμετέχουμε!